Samokontrola w zarządzaniu cukrzycą typu 2

Różnice wyrównania cukrzycy nie były spektakularne – osoby regularnie badające poziom glukozy we krwi miały hemoglobinę glikowaną niższą o 0,2%. Niemniej, kolejne badania zwróciły uwagę na to, iż samokontrola poziomu glukozy może być istotniejsza dla pacjentów mających tzw. chwiejną cukrzycę, gdyż pomaga „okiełznać” problem.

Konkluzja

W świetle tego, co zostało tu powiedziane, wydaje się, iż samokontrola glikemii powinna być zalecana głównie tym pacjentom z cukrzycą typu 2, którzy są na tyle dobrze wyedukowani, że potrafią czerpać korzyści z informacji, jakie dzięki niej uzyskają. Efektem intensywnej samokontroli powinna być bowiem poprawa jakości leczenia. Monitorowanie poziomów glukozy w pierwszym okresie choroby pomaga znaleźć odpowiednią dawkę leków hipoglikemizujących, a następnie unikać hiper- i hipoglikemii. Jednakże stosowanie samokontroli powinno być podyktowane racjami życiowymi – możliwościami intelektualnymi pacjentów, ich chęcią dbałości o zdrowie, a także efektami prowadzonego leczenia.

ZALECENIA IDF dotyczące samokontroli glikemii u osób z cukrzycą typu 2, niewymagającą stosowania insuliny (opracowane w 2008 roku w Amsterdamie) (skrót)

Dane z przypadkowo dobranych kontrolowanych prób sugerują, że samokontrola poziomu glukozy jest efektywna, gdy rezultaty badań są nadzorowane przez opiekunów medycznych lub samych diabetyków, by modyfikować postępowanie i dostosować proces leczenia do aktualnych potrzeb. Niezbędne są dalsze badania, by ocenić korzyści, optymalne zastosowanie i kosztową efektywność samokontroli poziomu glukozy. Można jednak sformułować następujące zalecenia i wskazówki w zakresie stosowania samokontroli glikemii dla osób z cukrzycą insulinoniezależną oraz ich opiekunów medycznych:

Samokontrola poziomu glukozy może być stosowana przez tych pacjentów (i/oraz ich opiekunów medycznych), którzy posiadają wiedzę, umiejętności oraz wolę, by samokontrolę tę wprowadzić i odpowiednio dostosować terapię, tak by osiągnąć uzgodnione cele leczenia.

Regularna samokontrola powinna być rozważana w momencie rozpoznania choroby, aby umożliwić zrozumienie specyfiki cukrzycy, powinna być częścią osobistej edukacji pacjenta, aby ułatwiać pierwszy okres leczenia oraz ustalić cele dalszego działania.

Badanie poziomu glukozy może być rozważane jako element edukacji diabetologicznej w zakresie zarządzania cukrzycą na dalszym etapie leczenia, aby pomagać w lepszym kontrolowaniu zmieniającej się choroby. Samokontrola glikemii daje wówczas możliwość aktywnego i efektywnego uczestnictwa w leczeniu, modyfikowania swoich zachowań, dostosowywania terapii do aktualnych wyników badań, w konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Zapisy w dzienniczku samokontroli (prowadzonym regularnie) powinny być tak zorganizowane, aby stanowiły bazę informacji na temat nie tylko samych pomiarów, ale i decyzji z nich wynikających. Celem prowadzenia dzienniczka samokontroli jest możliwość „wyłapywania” i zapobiegania hipo- i hiperglikemii; utrzymywanie poziomów glukozy jak najbardziej zbliżonych do wartości rekomendowanych.

Decyzja i celowość prowadzenia samokontroli oraz wykorzystywania jej wyników powinna być uzgodniona pomiędzy osobą chorą na cukrzycę a lekarzem prowadzącym. Należy wspólnie ustalić cel samokontroli i sposób jej prowadzenia.

Samokontrola wymaga stosowania prostych i nieskomplikowanych procedur dla pacjenta do codziennego monitorowania wyników i oceniania dokładności leczenia.

Właściwe stosowanie samokontroli poziomów glukozy u osób z cukrzycą typu 2, nieleczonych insuliną, ma na celu optymalizację terapii w celu osiągnięcia rezultatów klinicznych oraz poprawy jakości życia. Jednakże wartość i użyteczność samokontroli może się zmieniać, w granicach stosowanego modelu opieki i prewencji, który opiera się na aktualnych potrzebach wynikających ze stanu zdrowia, i sam w sobie ewoluuje w czasie wraz z rozwojem choroby.

RED