Problem preparatu insuliny czy diety?

Na cukrzycę typu 2 choruję od 39 lat. Przeszedłem udar mózgu, mam stabilną chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, miażdżycę zarostową tętnic kończyn dolnych (z powikłań cukrzycy: polineuropatię, nefropatię, angioretinopatię). Od długiego czasu nie udaje się wyrównać mojej cukrzycy (hemoglobina glikowana 9,2%), mimo iż od 30 lat biorę insulinę, i to leczenie jest systematycznie intensyfikowane (jestem pod stałą kontrolą lekarza). Obecnie robię sobie cztery zastrzyki dziennie: Actrapid rano 26 j., w południe 14 j., wieczorem 20 j., a o godz. 22 Insulatard 14 j.).

Podczas ostatniej wizyty lekarskiej diabetolog zmienił mi Actrapid na Novo Rapid. Poprosiłem, zasugerowałem, aby insulinę ludzką (Insulatard) wstrzykiwaną wieczorem także zamienił mi na insulinę analogową (np. Novo Mix 30), ale się nie zgodził. W związku z tym chciałbym zasięgnąć opinii, czy powinienem przyjmować insulinę ludzką NPH w połączeniu z analogiem szybko działającym, czy też raczej lepiej byłoby przyjmować albo wyłącznie insuliny analogowe albo tylko ludzkie?

Czytelnik (73 lata) z Ostrowa

Ustalenie dawkowania i dobór preparatu insuliny to domena lekarza prowadzącego. Możliwe są różne połączenia dostępnych preparatów, jeśli są one zgodne z zasadami farmakologii. O wyborze decyduje indywidualna ocena sytuacji pacjenta i konkretna charakterystyka danego preparatu insuliny. Jeśli przy stosowanym schemacie leczenia wartości cukru są niezadowalające, to zanim pomyślimy o zmianie preparatu, to w pierwszej kolejności należałoby odpowiedzieć na pytanie, gdzie leży przyczyna nieskuteczności terapii. Dopiero potem możemy zastanawiać się, czy inny preparat lepiej skoryguje obecne braki.

Preparaty insuliny nie różnią się bowiem pod względem istoty swego działania. Cząsteczka insuliny pochodząca z dowolnego preparatu łączy się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki docelowej i wywołuje obniżenie glikemii. Podstawowa różnica polega na odmiennej charakterystyce działania w czasie. Dlatego każdy pacjent powinien przede wszystkim poznać charakterystykę własnych insulin czy analogów. Tylko wówczas będzie mógł skutecznie współpracować z lekarzem i rozumieć ideę insulinoterapii.

Jeśli stosowana w czterech wstrzyknięciach insulina (wróćmy do sytuacji terapii Actrapid + Insulatard) nie dawała skutecznej kontroli glikemii, to należy powrócić do pytania, dlaczego tak było. Powinien pan razem z lekarzem prowadzącym dążyć do uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy główna przyczyna leżała po stronie dawkowania insuliny (mówię o głównym czynniku, bo ten stan rzeczy mógł mieć kilka przyczyn)? Czy w tym czasie podjął pan rzetelną samokontrolę łącznie z prowadzeniem dzienniczka samokontroli? Czy podjęto reedukację w zakresie diety i czy liczył pan wymienniki węglowodanowe, aby oszacować ilość spożywanych pokarmów? Uważam, że bez wyczerpania wszystkich możliwości związanych z dietą i prowadzeniem cukrzycy, trudno będzie racjonalnie planować zmiany terapii insuliną.

Komentarz

W sytuacji wieloletniej cukrzycy, w przebiegu której doszło do licznych powikłań, szczególnego znaczenia nabiera dobre wyrównanie metaboliczne. Dobre prowadzenie cukrzycy jest głównym przyczynowym sposobem leczenia tych powikłań oraz realną próbą zahamowania ich dalszego rozwoju. Aby to leczenie było skuteczne, musi być oparte nie tylko na nowoczesnej insulinoterapii, ale zarazem na leczeniu dietetycznym i dostosowanym do choroby trybie życia. Dodatkowo wymagane jest leczenie powikłań, np. leczenie kardiologiczne. Obecnie dysponujemy różnymi preparatami insuliny.