Obliczamy dawki insuliny

Kiedy stosować tylko bolus prosty, a kiedy tylko przedłużony?

Bolus prosty to wstrzyknięcie szybko działającego analogu insuliny (jak z pena). Tak podana insulina, z uwagi na swoją farmakokinetykę, będzie działała około 3– 4 godzin. Jest to czas, w którym wchłaniana jest glukoza z posiłków węglowodanowych. W związku z powyższym bolus zwykły stosujemy do produktów węglowodanowych lub do posiłków z niewielką domieszką białka i tłuszczu (<1 WBT).

Bolus przedłużony należy zastosować do produktów białkowo-tłuszczowych zawierających ponad 1WBT. Produkty te wchłaniają się wolno i wymagają podaży insuliny w czasie od trzech do ośmiu godzin. Bolus ten może być podany bezpośrednio po posiłku. Liczba jednostek to iloczyn WBT x wskaźnik insulina-wymiennik.

Jak dawkować insulinę w metodzie wielokrotnych wstrzyknięć

Podając insulinę penami/strzykawką, nie ma możliwości rozłożenia w czasie napływu insuliny posiłkowej, jak w przypadku bolusa przedłużonego. Jednak można znaleźć pośrednie rozwiązanie, nie tak doskonałe i precyzyjne, jak w pompach insulinowych, ale pomocne w sytuacjach spożycia posiłków kalorycznych, bogatych w tłuszcz, np. kolacja świąteczna czy obfita obiadokolacja. W zależności od kaloryczności posiłku, dobieramy odpowiedni rodzaj insuliny posiłkowej.

Wyróżniamy, ze względu na czas działania, dwa rodzaje insuliny posiłkowej. Jest nią insulina krótko działająca i analog, czyli insulina szybko działająca. Insuliny te różnią się nie tylko początkiem działania, ale również szczytem działania, tzn. okresem, w którym najsilniej obniżają stężenie glukozy we krwi. Insulina analogowa ma swój szczyt działania 1–2 po wstrzyknięciu, a krótko działająca dwie do trzech godzin po jej wstrzyknięciu i działa do ośmiu godzin.

W zależności od liczy WBT można dobrać odpowiedni rodzaj insuliny. Zalecamy na posiłki zawierające mniej niż 2 WBT wstrzykniecie analogu szybko działającego. Dawkę obliczamy w ten sam sposób, jak dla bolusa prostego w pompie insulinowej. Ale w przypadku produktów zawierających więcej niż 2 WBT( ponad 200 kcal), zalecamy podanie insuliny krótko działającej. Jej dawkę obliczamy wg poniższej zasady:

 do całkowitej liczby wymienników węglowodanowych z posiłku głównego dodajemy liczbę WBT, otrzymaną sumę mnożymy przez przelicznik insulina-wymiennik. Tak dobraną dawkę insuliny należy podać przed posiłkiem, w odpowiednim odstępie czasowym wynikającym z farmakokinetyki insuliny.

Obliczanie dawki insuliny posiłkowej zaczynamy od wyliczenia liczby wymienników zawartych w planowanym lub już przygotowanym posiłku. Dokładnie liczymy zawartość wymienników węglowodanowych i często ukrytych wymienników białkowo-tłuszczowych. Piszemy równanie, w którym liczbę wymienników mnożymy przez wskaźnik. Na koniec decydujemy o tym, jaka część insuliny podana będzie natychmiast, a jaka rozłożona w czasie. Jest to tylko pozornie trudny i skomplikowany system, ale kiedy spróbujesz go zastosować, przekonasz się, że może być przyjazny i, co najważniejsze, skuteczny w kontroli glikemii. Dla osób, które lubią pracę z komputerem i lepiej się czują przed monitorem niż nad kartką papieru, proponujemy program Diabetics.

prof. nadzw. dr hab. med. Ewa Pańkowska,
dr Marlena Błazik

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

NAJNOWSZE

Skip to content