Kontrola okulistyczna

Jak często do okulisty?

Regularne badania okulistyczne są niezwykle istotne, ponieważ retinopatia na początku przebiega bezobjawowo i nieleczona może nagle doprowadzić do utraty wzroku.

Pierwsze badanie u osoby z cukrzycą typu 1 trzeba wykonać w ciągu pierwszych 5 lat od rozpoznania, chyba że cukrzycę wykryto w czasie okresu dojrzewania lub tuż przed nim, wówczas badanie okulistyczne należy przeprowadzić krótko po rozpoznaniu. W przypadku cukrzycy typu 2 badanie należy wykonać w momencie rozpoznania lub krótko po nim.

Badania kontrolne wykonujemy w różnym odstępie czasu w zależności od wyjściowego stopnia zaawansowania choroby:

  • chory z cukrzycą bez retinopatii – raz w roku,
  • chory z retinopatią nieproliferacyjną – co 6 miesięcy,
  • chory z retinopatią nieproliferacyjną zaawansowaną – co 3 miesiące.

Pacjenci z retinopatią przedproliferacyjną i proliferacyjną wymagają pilnego badania okulistycznego i szybkiego skierowania na zabieg laserowy. Chorzy po operacjach okulistycznych, w tym operacjach zaćmy, mają indywidualnie wyznaczane daty kontroli. Wreszcie pacjentki ciężarne powinny być badane co miesiąc przez cały okres ciąży i połogu. Przed planowaniem ciąży należy wykonać badanie okulistyczne i ewentualne zabiegi laserowe, jeśli są do nich wskazania. Szczególna grupa pacjentów to także diabetycy ze źle wyrównaną glikemią, ciśnieniem tętniczym i innymi zaburzeniami metabolicznymi – w tej grupie badania należy wykonywać co 3–4 miesiące.

Osoba z cukrzycą, która zgłasza nagłe problemy z widzeniem, powinna zawsze – w trybie pilnym – zostać zbadana okulistycznie.

Jakie badania wykonujemy w diagnostyce retinopatii cukrzycowej?

Nowoczesna okulistyka dysponuje licznymi badaniami do diagnostyki retinopatii i może uchronić przed utratą wzroku. Najważniejsze i podstawowe pozostaje badanie dna oka (oftalmoskopia). Lekarz, używając oftalmoskopu, i po rozszerzeniu źrenic za pomocą kropli z atropiną ogląda tylną część oka. Oftalmoskop to źródło światła oświetlające siatkówkę, jej naczynia i tarczę nerwu wzrokowego. Warunkiem „udanego” badania są przezierne struktury oka na drodze promieni świetnych (soczewka, płyn w komorze oka). Badanie jest bezbolesne i służy nie tylko diabetykom. Ocenia stan siatkówki w przebiegu wielu innych chorób. Po badaniu mogą przez kilka godzin utrzymywać się zaburzenia widzenia, co jest spowodowane rozszerzeniem źrenicy atropiną. Rzadko konsekwencją badania (konkretnie podania kropli z atropiną) może być napad jaskry, dlatego należy koniecznie poinformować okulistę o tym schorzeniu.

Inne specjalistyczne badania mogą być pomocne w diagnostyce i są stosowane ze wskazań indywidualnych. Należą do nich:

1. Badanie ostrości wzroku – jedno z najczęściej wykonywanych badań okulistycznych, nie wymaga specjalnych przygotowań. Chory odczytuje znaki (rzędy ze zmniejszającymi się literami, cyframi lub znakami graficznymi dla dzieci) z tzw. tablic Snellena. Zaburzenia ostrości wzroku mają różną przyczynę i mogą wymagać dalszej diagnostyki okulistycznej.

2. Badanie rozpoznawania barw – za pomocą specjalnych barwnych tablic (tablice Isihary) sprawdza się zdolność do rozróżniania barw. Szczególne znaczenie ma to badanie w przypadku kierowców.