Kontrola stóp

Stopa cukrzycowa to złożone i bardzo trudne do leczenia przewlekłe powikłanie cukrzycy. Powiedzenie „lepiej zapobiegać niż leczyć” w tym wypadku jest szczególnie uzasadnione. Zaawansowane przypadki stopy cukrzycowej zagrożone są amputacją części kończyny, co prowadzi do inwalidztwa. Możliwy jest też rozwój ciężkiego, ogólnoustrojowego i potencjalnie śmiertelnego zakażenia.

Warto podkreślić, że w przypadku chorego z cukrzycą typu 2 zespół stopy cukrzycowej rozwija się szybciej – z powodu współistnienia miażdżycy – niż u osób z cukrzycą typu 1. Zmiany niedokrwienne ułatwiają powstawanie owrzodzeń i utrudniają ich gojenie. Leczenie zespołu stopy cukrzycowej wymaga zaangażowania specjalistów wielu dziedzin: diabetologa, internisty, ortopedy, chirurga naczyniowego, rehabilitanta, dietetyka, psychologa, kosmetyczki, a niekiedy dobrego szewca.

Stopa cukrzycowa – co to znaczy?

Zespół stopy cukrzycowej oznacza zakażenie i/lub owrzodzenie, i/lub destrukcję tkanek głębokich stopy. Spowodowane jest to uszkodzeniem nerwów obwodowych i/lub naczyń stopy. Uszkodzenia te mają różny stopień zaawansowania. W związku z rodzajem mechanizmu, który je powoduje, mówimy o stopie neuropatycznej – jeśli przeważa uszkodzenie nerwów, stopie naczyniowej – jeśli dominuje uszkodzenie naczyń i tzw. stopie mieszanej – jeśli oba mechanizmy współwystępują (ten typ występuje najczęściej).

Czynniki ryzyka rozwoju stopy cukrzycowej

Znane są liczne czynniki ułatwiające rozwój stopy cukrzycowej i utrudniające jej leczenie. Należą do nich:

  1. Źle wyrównana metabolicznie cukrzyca! Zazwyczaj leczenie zespołu stopy cukrzycowej wymaga stosowania intensywnej insulinoterapii, a leki hipoglikemizujące doustne są dopuszczone tylko w wyjątkowych sytuacjach.
  2. Brak wiedzy na temat cukrzycy i jej powikłań, brak odpowiedniej prewencji i pielęgnacji.
  3. Obecność zniekształceń i wad ustawienia stóp, nadmierny nacisk na podeszwową część stopy, nawracające mikrourazy (nieodpowiednie obuwie!).
  4. Inne czynniki: otyłość, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych, neuropatia obwodowa, zaburzenia lipidowe, niewydolność nerek, osteoporoza, palenie tytoniu.

Codzienna domowa diagnostyka
Prawdą jest, że stopy należy dokładnie oglądać na każdej wizycie u diabetologa lub lekarza rodzinnego, ale najwięcej korzyści odniesiesz z samodzielnej codziennej kontroli stanu stóp i z odpowiedniej ich pielęgnacji. To właśnie błędy i zaniedbania dnia powszedniego prowadzą do rozwoju ciężkich postaci tego schorzenia.

Podstawowe zasady codziennej domowej diagnostyki i pielęgnacji:

  • dokładne oglądanie stóp (starsze osoby albo bardzo otyłe, które mają problem z obejrzeniem podeszew stóp powinny poprosić o kontrolę młodszych członków rodziny),
  • mycie stóp w letniej wodzie, w łagodnych środkach myjących o neutralnym pH, dokładne wycieranie stóp miękkim bawełnianym ręcznikiem, także między palcami (profilaktyka grzybicy stóp),
  • noszenie odpowiednio dopasowanego obuwia – ze skór naturalnych, na solidnych podeszwach, bez odsłoniętych palców, skarpety tylko bawełniane. Jeśli istnieje taka potrzeba, należy zamówić odpowiednie wkładki ortopedyczne do obuwia,
  • odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne – fachowe usuwanie modzeli, ognisk hiperkeratozy (znaczne pogrubienie warstwy rogowej naskórka związane z nadmiernym rogowaceniem), obcinanie paznokci. Niektóre salony kosmetyczne specjalizują się w tzw. diabetokosmetologii i oferują diabetykom szereg profesjonalnych zabiegów pielęgnacji stóp,
  • nie stosuj żadnych maści na odciski i innych specyfików na rany i otarcia; utrudniają one odpływ wydzieliny i stwarzają świetne środowisko dla rozwoju bakterii,
  • edukacja to podstawa – systematycznie poszerzaj swoją wiedzę na temat cukrzycy, aby szybko wykryć potencjalne zagrożenia.
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

NAJNOWSZE

Skip to content