Walory oleju lnianego

Olej lniany jest bardzo bogatym źródłem kwasu alfa-linolenowego z rodziny omega-3, który ma dobroczynny wpływ na układ krążenia (obniża zawartość cholesterolu i triglicerydów we krwi), ponadto zapobiega zlepianiu się płytek krwi, czyli działa przeciwzakrzepowo. To ważna informacja dla diabetyków, u których ryzyko chorób serca jest większe niż u osób bez cukrzycy.

Podstawowym kwasem tłuszczowym z rodziny omega-3 jest kwas alfa-linolenowy. Jest on prekursorem innych kwasów tłuszczowych omega-3, o dłuższych łańcuchach i większej liczbie wiązań kwasów nienasyconych niezbędnych dla zdrowia.

Niestety zawartość kwasu alfa linolenowego (C18:3) w produktach spożywczych jest niewielka. Powszechnie stosowane w diecie oleje (słonecznikowy, sojowy, rzepakowy, oliwa) zawierają jedynie niewielkie ilości tego kwasu, ale są bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 i kwasy jednonienasycone (tab. 1).

Z tego względu współczesna dieta praktycznie nie dostarcza kwasów tłuszczowych omega-3, obfituje zaś w kwasy tłuszczowe nasycone i nienasycone z rodziny omega-6. Taki stan zaburza właściwy metabolizm i wpływa niekorzystnie na zdrowie. Jest przyczyną otyłości i skłonności do stanów zapalnych oraz zwiększa utlenianie cholesterolu. W konsekwencji takiej diety wzrasta ryzyko wystąpienia chorób serca i obniża się odporność immunologiczna organizmu.

Produkcja żywności o wysokiej zawartości kwasów tłuszczowych omega-3 jest kosztowna, gdyż kwasy te występują w przyrodzie stosunkowo rzadko. Unikalny pod względem ilości zawartego kwasu alfa-linolenowego jest olej lniany.

Charakterystyka oleju lnianego

Olej lniany wytwarza się z siemienia lnianego. Jest żółtawy, przezroczysty. Ma swoisty zapach i smak o nucie orzechowej. Najbardziej wartościowy jest olej świeży, tłoczony na zimno i właściwie przechowywany, czyli chroniony przed działaniem światła, podwyższonej temperatury i bez dostępu powietrza.

Ma krótki okres przydatności do spożycia. Przechowywany w lodówce zachowuje swoje właściwości tylko przez 3 miesiące. W tym czasie może mętnieć, a na dnie butelki pojawia się osad. Jest to zjawisko naturalne.

Możemy go spożywać codziennie, na surowo, dodając do zjadanych potraw lub po prostu jedną łyżeczkę przed posiłkiem. Nie wolno go używać do smażenia, gdyż wysoka temperatura przyspiesza jego rozkład.

Olej lniany nierektyfikowany (niedestylowany), tłoczony na zimno, nie jest dostępny w handlu detalicznym, ze względu na nietrwałość kwasu linolowego. Można go nabyć w aptekach i czasem w sklepach ze zdrową żywnością, gdzie występuję pod nazwą Oleum Lini.

Lecznicze właściwości oleju lnianego

Olej lniany ze względu na wysoką zawartość kwasu alfa-linolenowego ma korzystny wpływ na organizm człowieka, także u osób chorych na cukrzycę. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwas alfa-linolenowy, są składnikami budulcowymi błon komórkowych. Nadają im elastyczność i właściwą przepuszczalność, ułatwiając transport substancji odżywczych, hormonów i innych związków.

Co szczególnie ważne dla diabetyków, kwas alfa-linolenowy może zwiększać

wrażliwość błon komórkowych na działanie insuliny. Łagodzi w ten sposób wahania poziomu glukozy we krwi, zwłaszcza w przypadku cukrzycy typu 2.

Kwas alfa-linolenowy ma dobroczynny wpływ na układ krążenia, gdyż obniża zawartość cholesterolu i triglicerydów we krwi, ponadto zapobiega zlepianiu się płytek krwi, czyli działa przeciwzakrzepowo. Spożywanie oleju lnianego zmniejsza ryzyko miażdżycy, nadciśnienia tętniczego i zakrzepicy, a w efekcie zapobiega chorobom układu krążenia.

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe, występujące w oleju lnianym, głównie kwas alfa-linolenowy, pomaga w przenoszeniu impulsów nerwowych, wpływa też korzystnie na stan nerwów, chroniąc je przed uszkodzeniami. Może zapobiegać neuropatiom towarzyszącym m.in. cukrzycy.