Majowy numer Diabetyka
POCZYTALNIA
Zadbaj o siebie – w pełni
Dieta śródziemnomorska a ryzyko udaru
TEMAT NUMERU
Zbliżenie na flozyny
ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Bycie zdrowym w chorobie
Częste błędy w terapii insuliną
POD LUPĄ
Zaburzenia elektrolitowe (cz. 1)
Kategorie produktów aptecznych
LEKARZ ODPOWIADA
Skąd u mnie stłuszczenie wątroby?
ZDROWO ŻYWIENIOWO
Tłuszcze w kuchni – praktyka używania
Aromatyczna ściągawka z ziół
Przepisy
BLIŻEJ NATURY
Jasnota biała
AKTYWNY STYL
Jak wzmacniać ciało?
TEMAT NUMERU
Zbliżenie na flozyny
Rejestracja poszczególnych flozyn w leczeniu cukrzycy, przewlekłej niewydolności krążenia oraz niewydolności nerek odzwierciedla szerokie spektrum działania leków z tej grupy. Jest ono bardzo korzystne dla osób z cukrzycą z uwagi na wielonarządowy charakter tej choroby i możliwe komplikacje zdrowotne w jej przebiegu.
Flozyny to popularnie przyjęta nazwa grupy nowoczesnych leków o bardzo pożądanej przy cukrzycy (i nie tylko) skuteczności działania – inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 (SGLT-2).
Początkowo flozyny miały wskazania do stosowania głównie w leczeniu hiperglikemii. Następnie wykazano, że leki z tej grupy zmniejszają ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca u pacjentów z cukrzycą typu 2. Działanie kardioprotekcyjne flozyn udowodniono również w zakresie redukcji liczby incydentów sercowo-naczyniowych (m.in. zawał serca, udar mózgu) i zmniejszenia śmiertelności związanej z chorobami serca. Wyniki kolejnych badań nad flozynami wykazały ich istotny potencjał terapeutyczny także w leczeniu chorób nerek.
ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Bycie zdrowym w chorobie
Badania nad percepcją cukrzycy wskazują, że sposób, w jaki człowiek interpretuje swoją dysfunkcję w ciele fizycznym, ma kluczowe znaczenie dla zdrowego funkcjonowania.
W grupie osób z cukrzycą zadowoleniu z życia sprzyja przede wszystkim: postrzeganie choroby w kategoriach wyzwania lub wartości, wiara w skuteczność leczenia, świadomość przewlekłego charakteru choroby, umiejętność pozytywnego przewartościowania sytuacji zdrowotnej.
Osoby, które interpretują cukrzycę jako zadanie wymagające aktywnego zaangażowania, wykazują wyższy poziom adaptacji, lepszą regulację emocji oraz większą motywację do przestrzegania zaleceń terapeutycznych. Z kolei postrzeganie cukrzycy jako zagrożenia wiąże się z nasileniem negatywnych emocji, poczuciem utraty kontroli oraz obniżonym dobrostanem. Taka interpretacja sprzyja również zachowaniom unikowym, które – choć krótkoterminowo redukują napięcie – długofalowo pogarszają funkcjonowanie.
POD LUPĄ
Zaburzenia elektrolitowe (cz. 1)
Do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezbędne są elektrolity. To substancje, które po rozpuszczeniu w płynach (np. wodzie, krwi) przewodzą prąd elektryczny między komórkami, przez co przekazują sobie one sygnały elektryczne. Ta swoista komunikacja między komórkami umożliwia nam podstawowe funkcje życiowe.
Dajmy przykład niedoboru potasu. Objawy mogą się manifestować m.in. zaburzeniami rytmu serca, niekiedy nawet zagrażającym życiu, osłabieniem siły mięśni szkieletowych, niemożliwością oddania stolca (zaparciem wskutek niedrożności porażennej jelit), zatrzymaniem moczu, zaburzeniami neurologicznymi, do których można zaliczyć parestezje, czyli odczucia opisywane przez chorych jako pieczenia, mrowienia, a także innymi zaburzeniami o typie neurologicznym, takimi jak nadpobudliwość nerwowa.
Z kolei nadmiar sodu może powodować odwodnienie, zwiększone napięcie mięśniowe, nadpobudliwość nerwową, zaburzenia orientacji, omamy, drgawki.
Natomiast niedobór magnezu mogą manifestować zaburzenia pracy serca, nadciśnienie tętnicze, objawy choroby niedokrwiennej serca, drżenia kończyn i języka, oczopląs, majaczenia, objawy depresji.
LEKARZ ODPOWIADA
Skąd u mnie stłuszczenie wątroby?
Wątroba jest kluczowym narządem w przemianach związków tłuszczowych. Po pierwsze zapoczątkowuje proces trawienia poprzez wydzielanie żółci, następnie aktywnie uczestniczy w syntezie i przemianach kwasów tłuszczowych, fosfolipidów, konwersji kwasów tłuszczowych do związków ketonowych, oraz tworzeniu lipoprotein zaangażowanych w transport związków tłuszczowych we krwi.
Związki tłuszczowe, które gromadzą się w wątrobie mogą z upływem czasu zaburzać funkcjonowanie jej komórek, a na kolejnych etapach może dołączyć dyskretny stan zapalny, który z upływem czasu prowadzi do włóknienia.
W większości przypadków można ten proces odwrócić. Jeśli powodem jest alkohol to pacjent powinien bezwzględnie zrezygnować nawet z najmniejszych jego ilości. Jeśli przyczyna leży w cukrzycy i otyłości to niezbędne jest prawidłowe jej wyrównanie i redukcja masy ciała. Inne przyczyny to niektóre leki, np. glikokokortykosteroidy, amiodaron, diltiazem, pewne leki przeciwwirusowe czy onkologiczne, a także toksyny (np. chlorek winylu). Na szczęście wątroba ma dość duże możliwości regeneracji. Jeśli pacjent nie podejmie leczenia to w pewnym procencie przypadków może dojść do progresji zaburzeń i nieodwracalnego uszkodzenia komórek wątroby, które nazywamy marskością.
ZDROWO ŻYWIENIOWO
Tłuszcze w kuchni – praktyka używania
Każdy rodzaj tłuszczu powinno się przechowywać w odpowiednich warunkach, dzięki czemu dłużej zachowa swoje właściwości i wartość odżywczą.
Największe zagrożenie dla trwałości i jakości tłuszczów stanowią promieniowanie ultrafioletowe, obecność cząsteczek tlenu, wody oraz wysoka temperatura.
Tłuszcze należy zamykać, by ograniczyć dostęp światła i tlenu. Im więcej jest w nich kwasów wielonienasyconych (n-3 i n-6), tym opakowanie powinno być ciemniejsze – najlepiej szczelnie zakręcane butelki z zielonego, brązowego lub czarnego szkła. Energia promieniowania świetlnego oraz kontakt z tlenem wydatnie skracają okres utleniania tłuszczów i są zaliczane do najsilniejszych aktywatorów powstawania wolnych rodników (bardzo niekorzystnych dla zdrowia).
W pomieszczeniu nie powinno być zbyt wilgotno. Jeśli do tłuszczu zacznie przenikać woda, reakcje utleniania zajdą o wiele szybciej.
Również temperatura powietrza nie powinna być wyższa niż zwykła pokojowa (ok. 18–20 stopni C), chyba, że tłuszcz wymaga przechowywania w warunkach chłodniczych. Szczególnie wrażliwe na jełczenie są wszystkie tłuszcze pochodzenia zwierzęcego oraz oleje roślinne bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe.