Styczniowy numer Diabetyka
POCZYTALNIA
Dieta śródziemnomorska a zdrowie nerek
Nieinwazyjne urządzenia do pomiarów glikemii
Technologie orężem w leczeniu
TEMAT NUMERU
Kompleksowa kontrola zdrowia przy cukrzycy (cz. 1)
ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Potyczki z wysoką nocną i poranną glikemią
Kreatywność a cukrzyca i codzienne trudności
POD LUPĄ
Leki w terapii bólu (cz.1)
Neuropatia cukrzycowa a niedobór witamin z grupy B
Mega rola Omega-3
Zdrowe nerwy i nie tylko…
LEKARZ ODPOWIADA
Czy tyję przez insulinę?
ZDROWO ŻYWIENIOWO
Gramy w zielone
Przepisy
BLIŻEJ NATURY
Świetlik łąkowy
ZADBAJ O SIEBIE
Suchej skórze mówimy nie
TEMAT NUMERU
Kompleksowa kontrola zdrowia przy cukrzycy (cz. 1)
Samoopieka (self-care) to szeroko rozumiane dbanie o zdrowie, w tym również samozarządzanie (self-management) swoim zdrowiem uwarunkowanym chorobą przewlekłą. Obejmuje szereg czynności wykonywanych przez pacjenta lub/i jego najbliższe otoczenie oraz badań kontrolnych w celu monitorowania i optymalizacji leczenia oraz uzyskania satysfakcjonującej jakości życia.
Podstawowymi parametrami w zarządzaniu cukrzycą są oczywiście poziom glukozy, sprawdzany na glukometrze lub za pomocą systemu ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz hemoglobina glikowana (HbA1c). Jednak ze względu na fakt, że cukrzycy mogą towarzyszyć inne schorzenia, ważne jest kompleksowe podejście do zdrowia i ocena innych parametrów, wpływających na jego stan. Nie można mówić o pełnej kontroli, jeśli tylko „pilnujemy” glikemii.
Zarządzanie cukrzycą wymaga monitorowania także innych parametrów: ciśnienie tętnicze krwi, stężenie lipidów we krwi (różne frakcje cholesterolu, triglicerydy), związki ketonowe w moczu, obecność białka w moczu, kreatyniny i eGFR, badanie narządu wzroku, badanie stóp.
Kontroli powinny podlegać także inne elementy stanowiące o naszym zdrowiu, jak: masa ciała, dieta, aktywność fizyczna.
ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Potyczki z wysoką nocną i poranną glikemią
Utrzymanie stabilnego stężenia glukozy podczas snu jest bardzo ważnym elementem bezpieczeństwa terapii cukrzycy, zwłaszcza, jeśli jest leczona insuliną. To właśnie ten hormon – przy niewłaściwym postępowaniu – zwiększa ryzyko wahań glikemii, w tym niedocukrzenia, którego najbardziej się obawiamy. Ale także hiperglikemia w nocy i nad ranem bywa problematyczna, zaburzając sen i wpływając na samopoczucie w ciągu dnia.
Zwyżki glikemii w porze nocnego spoczynku wydają się nie do uniknięcia u większości osób z cukrzycą. Spowodowane są one wieloma czynnikami. Dodatkową chorobą, stresem, błędami żywieniowymi, niewłaściwym dawkowaniem insuliny itd. Sporadycznie pojawiające się wysokie poziomy glukozy w nocy na ogół nie powodują poważnych problemów zdrowotnych. Problem pojawia się wtedy, gdy wysokie glikemie występują często i stan taki trwa permanentnie, przez dłuższy czas. Szczególnie niebezpieczne mogą być wysokie glikemie (powyżej 250 mg/dl).
ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Kreatywność a cukrzyca i codzienne trudności
Kreatywność można wykorzystać na wiele sposobów. Na przykład w diecie, podchodząc do niej elastycznie – zamiast traktować ograniczenia żywieniowe jako przeszkodę, osoba kreatywna może eksperymentować z nowymi przepisami, zamiennikami składników i tworzyć smaczne, zdrowe potrawy. Kolejną kwestią jest twórcze planowanie aktywności – kreatywność pomaga znaleźć przyjemne formy ruchu, które nie są nudną koniecznością czy przymusem, np. taniec, spacery, joga.
Kreatywność pozwala na radzenie sobie z rutyną. Monitorowanie poziomu glukozy czy regularne przyjmowanie leków może być monotonne. Osoby kreatywne potrafią nadać temu sens, np. poprzez stosowanie aplikacji, rywalizację albo własne systemy nagród. Budują pozytywne i optymistyczne nastawienie.
Kreatywność to także sztuka interpretacji, sposobu opowiadania swojej historii. Zamiast widzieć chorobę jako ograniczenie, można traktować ją jako wyzwanie, które inspiruje do rozwoju.
POD LUPĄ
Leki w terapii bólu (cz.1)
Kluczem w sprawnej analgezji jest ustalenie przyczyny i zrozumienie patomechanizmu bólu. Dzięki temu wybór odpowiedniego leku znieczulającego będzie dużo prostszy, np. wiedza o charakterze bólu zęba zawęzi wybór analgetyku do takiego z komponentą przeciwzapalną (ketoprofen), a w przypadku krwawienia miesiączkowego – do leku uśmierzającego z efektem rozkurczowym (metamizol).
Terapię łagodzącą ból zawsze należy rozpocząć od najmniejszej skutecznej dawki z uwzględnieniem wieku chorego oraz wydolności jego nerek i wątroby. Istotne jest również określenie dawki jednorazowej i maksymalnej dobowej, aby uniknąć przedawkowania oraz ustalić odstępy czasowe między dozami podstawowymi i, jeżeli zajdzie taka potrzeba, dodatkowymi. Niemniej ważny jest wybór drogi podania w taki sposób, żeby była najbardziej dogodna dla pacjenta. Np. podanie analgetyku w plastrach transdermalnych, zapewniające uwalnianie leku bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem układu pokarmowego, może być korzystne w przypadku problemów jelitowych. Natomiast śpiącemu dziecku łatwiej będzie podać paracetamol w czopkach niż w syropie.
ZDROWO ŻYWIENIOWO
Gramy w zielone
Zielony kolor poprawia nastrój, kojarzy się z nadzieją. Zielona żywność dodaje mnóstwo energii, gdyż swój kolor zawdzięcza chlorofilowi, który pochłania bardzo dużo promieni słonecznych. Jest więc koncentratem słońca i mocy!
Chlorofil oczyszcza organizm, działa przeciwzapalnie w stanach zapalnych gardła, w ropotoku, w zapaleniach i owrzodzeniach błony śluzowej żołądka i jelit, wszelkich stanach zapalnych skóry, stawów i trzustki, a także regenerująco. Przede wszystkim powstrzymuje rozrost bakterii w ranach oraz beztlenowych drożdży i grzybów w układzie pokarmowym. Odświeża nieprzyjemny oddech i usuwa przykry zapach ciała. Pomaga wydalić pozostałości po lekach i przeciwdziała różnym toksynom – dezaktywuje wiele kancerogenów. Leczy też próchnicę zębów, stany zapalne i infekcje dziąseł.
Ponadto przeciwdziała niedokrwistości, odnawia tkanki, przeciwdziała szkodliwemu promieniowaniu, wspomaga rozwój korzystnej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego, działa hepatoprotekcyjnie oraz aktywizuje enzymy do wytwarzania witamin E, A i K. Dietetycy zalecają spożywanie różnorodnych roślin zielonych (np. natki), traw oraz alg (wodorostów), które zawierają dużą ilość chlorofilu. Każdy z tych produktów posiada również własne, dodatkowe właściwości.