Walczymy z hipercholesterolemią

Populacyjne cele żywieniowe wg stopnia naukowego uzasadnienia (wg raportów Eurodiet, European Heart Network)

Cele o mocnych dowodach naukowych i dużych korzyściach dla zdrowia publicznego

1. Nasycone kwasy tłuszczowe (NKT) < 10% energii.

  •     izomery trans < 2% en.

2. Owoce i warzywa > 400 g/dzień.
3. Sól < 6 g/dzień.
4. Aktywność fizyczna – zwiększyć.

Cele o umiarkowanych dowodach naukowych
5. Tłuszcze ogółem < 30% en.
6. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe:

  • n-6 – 4–8% en.
  • n-3 – 2 g/dz kw. linolenowego + 200 mg/dz EPA i DHA.

Cele o słabszych dowodach naukowych

7. Węglowodany ogółem > 55% en.

  • błonnik pokarmowy > 25 g/dz.

8. Foliany z żywnością > 400 mcg/dz.
9. Cukier i słodycze < 4 razy/dz.

W rekomendacjach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego zalecono dodatkowo ograniczenie spożycia cholesterolu poniżej 300 mg/dziennie.

Powyższe rekomendacje mają na celu zwalczanie wszystkich zależnych od żywienia czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, w tym również hipercholesterolemii.

Jak wynika z powyższych zaleceń, pierwszym celem jest zmniejszenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych (NKT) poniżej 10% całkowitego spożycia energii. Dowodów na związek między spożyciem nasyconych kwasów tłuszczowych a umieralnością na chorobę niedokrwienną serca (główną przyczynę chorób sercowo-naczyniowych) dostarczyło.

Badanie Siedmiu Krajów przeprowadzone w latach 1958–1964. Wykazało ono, że występowaniu choroby niedokrwiennej serca i umieralności na nią bardzo sprzyjało wysokie stężenie cholesterolu w surowicy i spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych. Zaobserwowano także, że stężenie cholesterolu jest bardzo mocno powiązane ze spożyciem nasyconych kwasów tłuszczowych. Badanie Siedmiu Krajów ujawniło także, że najzdrowszym sposobem żywienia w Europie, skutecznym w profilaktyce miażdżycy, jest dieta śródziemnomorska uboga w nasycone kwasy tłuszczowe i izomery trans, a bogata w witaminy antyoksydacyjne (C, E i beta-karoten), kwas foliowy, flawonoidy, błonnik, kwasy tłuszczowe omega-3. Populacyjne cele żywieniowe dla Europy zostały w dużej mierze opracowane na podstawie wyników Badania Siedmiu Krajów i mają one na celu promowanie zdrowej diety śródziemnomorskiej, która jest wzorcową dietą przeciwmiażdżycową.

W naszym kraju dużą pomocą w popularyzacji zdrowej diety są opracowane w Instytucie Żywności i Żywienia „Zasady Zdrowego Żywienia” i Piramida Zdrowego Żywienia, która te zasady ilustruje (www.izzz.waw.pl). Dla osób z cukrzycą typu 2 użyteczna w stosowaniu odpowiedniej diety może być plansza „Dieta śródziemnomorska w cukrzycy typu 2”, która została opracowana przez prof. dr hab. n. med. Wiktora B. Szostaka i mgr Aleksandrę Cichocką.

Dieta w przypadku hipercholesterolemii

W stosunku do pacjentów z hipercholesterolemią, czyli w profilaktyce wtórnej, wymagania dietetyczne są bardziej rygorystyczne niż w odniesieniu do ludzi zdrowych (profilaktyka pierwotna).