Diabetyk | Życie z cukrzycą

KONSTRUKTYWNY DIALOG

Gdy od czasu do czasu zdarza nam się refleksja nad tym, co możemy zrobić, aby nasza komunikacja z partnerem, dziećmi, przyjaciółmi, osobami w miejscu pracy była bardziej skuteczna i dająca nam poczucie satysfakcji, przeważnie z większą gorliwością szukamy odpowiedzi na pytanie: jak efektywniej mówić do naszych rozmówców.

Oczywiście sposób wyrażania swojego zdania, informowania o swoich uczuciach, potrzebach, przekonaniach ma istotnie znaczenie dla budowania konstruktywnego dialogu, ale równie istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie: jak skutecznie słuchać tego, co mówi nasz rozmówca – zwłaszcza gdy jest nim nasze dziecko? Przyjrzyjmy się zatem, na czym polega właściwe, aktywne słuchanie, jakie ważne funkcje pełni w naszych kontaktach z innymi oraz jakie werbalne i niewerbalne elementy powinno w sobie zawierać.

AKTYWNE SŁUCHANIE

Często w ferworze prowadzonej rozmowy zdarza nam się wykrzyknąć: „Przecież słyszę, co do mnie mówisz!”. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy słyszymy zarzut ze strony naszego rozmówcy, że nie rozumiemy tego, co do nas mówi. Niestety, często okazuje się, że ten zarzut rzeczywiście oddaje to, co się dzieje w ramach prowadzonego dialogu. To bowiem, że słyszymy, co mówi do nas druga osoba, wcale nie musi oznaczać, że tego słuchamy. Słyszenie to wyłącznie czynność percepcyjna, dokonująca się mimowolnie dzięki receptorom narządu słuchu. Słuchanie natomiast obejmuje także proces interpretacji odbieranych bodźców, odkodowania znaczeń słyszanych słów. Uważne i aktywne słuchanie ma na celu uzyskanie określonych informacji, poznanie poglądów naszego rozmówcy, jego uczuć, postaw, przekonań i stojących za nimi argumentów, ale jednocześnie towarzyszy temu okazywanie szacunku i chęci właściwego zrozumienia tego, co do nas mówi. Aby cele te udawało się osiągać, warto pamiętać o kilku ważnych umiejętnościach. Omówmy niektóre z nich.

KONCENTRUJ SIĘ NA MÓWIĄCYM

Wielokrotnie już zwracaliśmy uwagę, jak ważne w komunikacji z dzieckiem jest okazywanie mu szczerego zainteresowania i dawanie do zrozumienia, że to, co mówi jest ważne i przez nas szanowane. Skupiając się na innej, właśnie wykonywanej czynności, np. na przeglądaniu dokumentów firmowych czy rozpakowywaniu cotygodniowych zakupów, nie możemy prowadzić ważnej rozmowy z dzieckiem. Taka rozmowa bowiem wymaga od nas całkowitego skupienia na naszym małym rozmówcy, na jego słowach i komunikatach niewerbalnych. Tak naprawdę dopiero taka sytuacja może dać początek procesowi aktywnego słuchania.

UPEWNIAJ SIĘ, ŻE DOBRZE ROZUMIESZ

Nie bez przyczyny jest tak, że często w rozmowach z bliskimi słyszymy wspomniany już zarzut, że nie rozumiemy tego, co się do nas mówi. Nic dziwnego, że rzadko kiedy ten zarzut mija się z prawdą, skoro często zarazem sobie myślimy: „dobrze wiem, co masz na myśli”. Tymczasem nie powinniśmy przyjmować za pewnik, że nasze rozumienie tego, co mówi nasz rozmówca, rzeczywiście jest tym właściwym, które chce on nam przekazać. Dlatego też, aby być pewnym tego, czy dobrze rozumiemy, co druga osoba ma na myśli, warto sięgać po kilka sprawdzonych metod.

Parafraza

Oznacza powtórzenie własnymi słowami tego, co powiedział nasz rozmówca. Jest dla nas formą upewnienia się, czy dobrze zrozumieliśmy sens wypowiedzi drugiej osoby, jednocześnie pokazuje nasze zainteresowanie, zrozumienie wypowiedzi oraz sprzyja budowaniu kontaktu i atmosfery bezpieczeństwa. Jeśli natomiast okaże się, że niewłaściwie zrozumieliśmy słowa nadawcy, pozostawiamy mu szansę, aby to skorygować. Parafraza zawiera pewne typowe zwroty. Oto niektóre z nich:

  • „Jeśli dobrze cię zrozumiałem, to…”
  • „Z tego, co powiedziałeś, rozumiem że…”
  • „Czy chcesz przez to powiedzieć, że…”

 itp.