CUKRZYCA

Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, występującą u 5–6% populacji. W reakcji na lawinowy wzrost zachorowań oraz dotkliwe dla zdrowia konsekwencje jej złego leczenia Organizacja Narodów Zjednoczonych uznała cukrzycę za poważną niezakaźną chorobę epidemiczną. Powstaje ona, gdy trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny (bardzo ważnego dla organizmu hormonu) lub gdy organizm nie potrafi  skutecznie jej wykorzystywać.

Większość przypadków – blisko 90% – stanowi cukrzyca typu 2. Niestety wciąż jest zbyt późno wykrywana, nierzadko przy okazji innych chorób, będących często już konsekwencją jej rozwoju. Im wcześniej cukrzyca zostanie zdiagnozowana, tym większe szanse na uniknięcie poważnych komplikacji zdrowotnych, a tym samym na pozostanie w dobrej kondycji mimo choroby. Cukrzycy typu 1 nie można zapobiec. Czynniki prowadzące do procesu zniszczenia komórek beta trzustki, produkujących insulinę, nadal są przedmiotem badań naukowych. Natomiast cukrzycy typu 2 w wielu przypadkach można uniknąć, dzięki utrzymywaniu prawidłowej masy ciała, stosowaniu zdrowej diety i aktywności fizycznej.

W DZIALE CUKRZYCA NA DIABETYK.pl ZNAJDZIESZ INFORMACJE DOTYCZĄCE:

OBJAWY CUKRZYCY. Cukrzyca typu 2 rozwija się podstępnie, bo właściwie bezobjawowo. Często rozpoznawana jest dopiero po kilku latach jej trwania. Z kolei cukrzyca typu 1 pojawia się nagle, objawy są wyraźne, czasami dramatyczne, nie sposób ich zlekceważyć. Jest kilka znaków ostrzegawczych, które powinny nas skłonić do wizyty u lekarza i przebadania się: częste oddawanie moczu, nadmierne pragnienie,zwiększone łaknienie,utrata masy ciała, chroniczne zmęczenie, problemy z koncentracją, ból żołądka i wymioty (często mylnie odczytywane jako objawy grypy), mrowienie lub drętwienie rąk lub stóp, niewyraźne widzenie, częste infekcje,,wolno gojące się rany.

ZAPOBIEGANIE CUKRZYCY. Zapobiec można jedynie rozwojowi cukrzycy typu 2, wystąpienie cukrzycy typu 1 jest niezależne od trybu życia. Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna (International Diabetes Federation – IDF) zaleca, aby identyfikować osoby z grupy podwyższonego ryzyka za pomocą prostego kwestionariusza oceniającego takie czynniki, jak: wiek, obwód pasa, historia rodzinna (obciążenia genetyczne), stan układu krążenia i przebieg ciąży u kobiet (cukrzyca ciążowa, urodzenie dziecka o wadze powyżej 4 kg). W przypadku potwierdzenia większego ryzyka, powinno się przeprowadzić laboratoryjne badanie poziomu glukozy w osoczu krwi, aby wykryć nieprawidłową glikemię na czczo lub upośledzoną tolerancję glukozy – oba parametry wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Celem działań prewencyjnych jest opóźnienie lub uniknięcie wystąpienia choroby. Istnieją mocne dowody naukowe, że normalizacja i utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz stosowanie nawet umiarkowanego wysiłku fizycznego może zapobiec rozwojowi cukrzycy typu 2. IDF zaleca co najmniej 30 minut codziennych ćwiczeń, takich jak: szybki marsz, pływanie, jazda na rowerze, taniec. Wykazano, że regularne chodzenie, minimum 30 minut dziennie, może zmniejszyć ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 nawet o 35–40%.

CZYNNIKI RYZYKA CUKRZYCY. Czynnika ryzyka cukrzycy typu 1, podobnie jak przyczyny jej wystąpienia, nadal są wnikliwie badane. Istnieją jednak pewne przesłanki pozwalające łączyć zwiększone ryzyko cukrzycy typu 1 z takimi czynnikami jak: wystąpienie cukrzycy typu 1 u członka rodziny (i inne czynniki genetyczne), większa masa urodzeniowa dziecka i starszy wiek matki w czasie porodu, ekspozycja na niektóre infekcje wirusowe. Czynniki ryzyka cukrzycy typu 2: otyłość i nadwaga (BMI >25), wiek powyżej 45 lat, występowanie cukrzycy w rodzinie, pochodzenie etniczne (rasa), niewłaściwa dieta i mała aktywność fizyczna, przebyta cukrzyca ciążowa, urodzenie dziecka o masie >4 kg, nadciśnienie tętnicze (≥140/90 mmHg), dyslipidemia (stężenie cholesterolu frakcji HDL <35 mg/dl i/lub triglicerydów >250 mg/dl), zespół policystycznych jajników, choroby układu sercowo-naczyniowego.

CUKRZYCA TYPU 1. Cukrzyca typu 1 zwykle rozpoznawana jest u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych. Niegdyś nazywana była „cukrzycą młodzieńczą”. Charakteryzuje się całkowitym brakiem insuliny, wytwarzanej przez komórki beta w trzustce. Oznacza to, że organizm nie dysponuje własnymi zasobami insuliny i musi ją otrzymywać z zewnątrz (za pomocą iniekcji wstrzykiwaczem lub pompy insulinowej). Insulina jest bardzo ważnym hormonem, niezbędnym do przemiany cukru, skrobi i innego pożywienia w energię potrzebną do codziennego życia. Pomimo ogromnego postępu medycy nie znaleziono jeszcze leku ani sposobu na wyleczenie cukrzycy, ale dostępne obecnie preparaty insuliny, nowoczesne urządzenia oraz metody terapii stwarzają szansę na zdrowe, długie i szczęśliwe życie. Co ciekawe osoby z cukrzycą typu 1, uważaną za chorobę trudniejszą w leczeniu, bo wymagającą większej dyscypliny i zaangażowania ze strony pacjenta oraz częstego podawania insuliny i intensywnej samokontroli, rzadziej doświadczają powikłań, a jeśli się już pojawią, są mniej dotkliwe, niż w przypadku cukrzycy typu 2.

CUKRZYCA TYPU 2. Cukrzyca typu 2 nazywana jest także cukrzycą dorosłych lub insulinoniezależną – co nie do końca jest trafnym określeniem, ponieważ cukrzyca typu 2 nierzadko bywa leczona insuliną. Zwykle pojawia się u osób po 40. roku życia, często otyłych. W przypadku tego typu cukrzycy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny albo nie potrafi jej wykorzystać. W miarę upływu czasu jej trwania konieczne jest intensyfikowanie leczenia. Na początkowym etapie rozwoju choroby wystarczające może się okazać leczenie dietą i wysiłkiem fizycznym. Potem wprowadza się lek doustny. Gdy leczenie nim przestaje dawać dobre efekty, dodaje się drugi lek doustny. W sytuacji, gdy przyjmowanie preparatów doustnych w największych dozwolonych dawkach nie skutkuje wyrównaniem glikemii, konieczne staje się wprowadzenie  insuliny. Zwykle zaczyna się od jednej iniekcji, pozostając też przy leku doustnym (terapia skojarzona). Po jakimś czasie – innym u każdego pacjenta – zwiększa się liczbę iniekcji insuliny do dwóch, a następnie trzech (i więcej, gdy jest taka potrzeba). Każdy z etapów leczenia może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, co uwarunkowane jest wieloma osobniczo zmiennymi czynnikami.

CUKRZYCA CIĄŻOWA. O cukrzycy ciążowej mówi się w przypadku różnego stopnia zaburzeń tolerancji glukozy lub cukrzycy rozpoznanej po raz pierwszy w ciąży. Według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego ryzyko cukrzycy ciążowej zwiększają takie czynniki jak: wielorództwo, ciąża po 35 r.ż., porody dzieci o dużej masie (>4 kg), urodzenie noworodka z wadą rozwojową, zgony wewnątrzmaciczne, nadciśnienie tętnicze lub otyłość (BMI >27) przed ciążą, rodzinny wywiad w kierunku cukrzycy typu 2, cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach.

DONIESIENIA NAUKOWE. Diabetologia jest jedną z najbardziej dynamicznie się rozwijających dziedzin medycyny. Dzięki olbrzymim osiągnięciom nauki, cukrzycę można już skutecznie leczyć. Wprawdzie nie znaleziono jeszcze sposobu na wyleczenie całkowite, ale wciąż pojawiają się nowe doniesienia i wyniki badań naukowych, dzięki którym leczenie jest coraz skuteczniejsze. Jeśli chcesz wiedzieć, jaki dokonuje się postęp w dziedzinie terapii cukrzycy i innych schorzeń jej towarzyszących, jeśli interesują cię ciekawostki na temat zdrowia w ogóle, ta sekcja powinna ci się spodobać.

STATYSTYKI. Dane statystyczne obrazowane w liczbach, na wykresach czy tabelach nie są tylko ciągami matematycznych obliczeń, stanowią też niezwykle cenny materiał do analiz. Dzięki nim dysponujemy wiedzą o skali problemu (ogólnoludzkiego i ogólnoświatowego), jakim jest cukrzyca. Wiemy na przykład, w jakim stopniu dana metoda leczenia jest skuteczna w określonych przypadkach, ile kosztuje źle leczona cukrzyca, a ile można zaoszczędzić, nie dopuszczając do rozwoju powikłań cukrzycowych. Statystyki to niezwykle ważne źródło informacji, ułatwiające ocenę sytuacji i wdrażanie działań mających na celu rozwiązanie określonych problemów. Sekcja dla wnikliwych i ciekawych.